کتابچه راهنمای شغلی

در فصل‌های این می‌آموزید چطور با کارت‌هایی که در دست داری، در پروسه انتخاب شغل بازی کنی! تازه از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده‌ای و آماده‌ای وارد دنیای کار شوی. دنیای کار برایت گشوده است و رویای شغلی را داری که با علاقه‌ها و مسیرت هم‌راستا باشد، و از همان ابتدا حقوقی درخور هم داشته باشد. اما اگر این رویا را در سر داری، احتمالاً در ابتدا ناامید خواهی شد. تقریباً همه در آغاز با ناامیدی روبرو می‌شوند، از جمله همان مدیران ارشدی که جایگاهشان را اینقدر آرزو می‌کنی. در فصل‌های این کتاب خواهی فهمید چرا! یاد می‌گیری که مسیر شغلی هر کس متفاوت است، و چگونه می‌توانی هوشمندانه‌ترین، گرچه شاید نه فوری‌ترین، تصمیم‌های شغلی را به عنوان یک فرد حرفه‌ای جوان که می‌خواهد در زندگی کاری‌اش پیشرفت کند، بگیری. در این فصل‌ها کشف می‌کنی که جان اف. کندی چه ربطی به مسیر شغلی‌ات دارد؛ چرا نباید در مصاحبه کاری از کلمات پرکننده و بی‌معنی استفاده کنی؛ و چگونه می‌توانی شغلی به دست بیاوری که به تجربه‌ای نیاز دارد که هنوز نداری.

در این فصل یاد می‌گیریم با برقراری تعادل میان سه ضلع این مثلث رویاهایتان را دنبال کنیم. مثلث برمودا، پهنه‌ای در اقیانوس اطلس به وسعت یک میلیون مایل مربع، برای قرن‌هاست که کشتی‌ها و هواپیماهای سرگردان را در خود فرو برده است. گرچه مثلث شغلی شاید به نظر کمتر خطرناک برسد، اما پیمودنش می‌تواند به همان اندازه دشوار باشد. چرا؟ چون در آغاز مسیر شغلی‌تان، باید برای ایجاد توازن میان رضایت شغلی، سبک زندگی و درآمد تلاش کنید. در سال‌های اول کار، بعید است که آزادی کافی برای کشف خودتان داشته باشید. احتمالاً مجبور می‌شوید بین پول درآوردن و دنبال کردن ایده‌های خودتان یکی را انتخاب کنید؛ و پردرآمدترین گزینه‌ها معمولاً رضایت‌بخش‌ترین‌ها نیستند. پس انتظار نداشته باشید که از همان ابتدا هم بیشترین درآمد را داشته باشید و هم به شغل رویاهایتان برسید؛ در ابتدا باید رضایت شغلی و سبک زندگی دلخواه‌تان را با درآمد بالاتر معاوضه کنید. وقتی با چنین چشم‌اندازی روبرو می‌شوید، شاید وسوسه شوید که فقط دنبال علاقه‌تان بروید و تمام چیزهای دیگر را کنار بگذارید. اما این استراتژی چندان خوبی برای مسیر شغلی نیست. مارتی نمکو، کوچ برجسته شغلی، در مجله Psychology Today از خطرات تعقیب رویاها نوشت. نمکو توضیح می‌دهد که علایق اکثر مردم حول سفر، سرگرمی، مد یا آرمان‌های اجتماعی مثل آموزش و محیط‌زیست می‌چرخد؛ همین موضوع باعث می‌شود مشاغل در این حوزه‌ها رقابت بسیار شدیدی داشته باشند. یعنی کارفرماهای چنین حوزه‌هایی معمولاً کمتر از نرخ استاندارد بازار حقوق می‌دهند، چون متقاضیان زیادی دارند که حاضرند مجانی یا با دستمزد بسیار ناچیز کار کنند. اگر مثلاً رویای ورود به صنعت مد را دارید، باید آماده رقابت با انبوهی از افراد برای پست‌های ابتدایی یا کارآموزی باشید. یعنی باید با دستمزد پایین کنار بیایید.

چرا برخی افراد به بالاترین جایگاه‌های سازمانی می‌رسند، حتی وقتی مهارت خاصی ندارند؟ احتمالاً به این دلیل است که شبکه قدرتمندی ساخته‌اند و از آن بهره برده‌اند. در نظرسنجی این نویسنده، بیش از نیمی از شرکت‌کنندگان گفتند که شغلشان را از طریق شبکه روابطشان به دست آورده‌اند؛ یا کسی که می‌شناختند آن‌ها را معرفی کرده، یا همکاری برایشان توصیه‌نامه نوشته است. اما وقتی دنبال شغل جدیدی هستید، تنها به نزدیک‌ترین مخاطبانتان متکی نباشید؛ مفیدترین ارتباطات شما لزوماً کسانی نیستند که هر روز می‌بینیدشان. دوستانی که سال‌هاست از آن‌ها دور افتاده‌اید اغلب از دوستان فعلی‌تان کارآمدترند. آدام گرانت از دانشکده بازرگانی وارتون این ارتباطات را «پیوندهای ضعیف» می‌نامد. پیوندهای ضعیف اغلب سودمندترند، چرا که در محافل دیگری می‌گردند و دسترسی به طیف گسترده‌تری از اطلاعات را فراهم می‌آورند. پس روابطتان را گسترش دهید و تا جایی که می‌توانید به دیگران کمک کنید. وقتی کمکی به کسی می‌کنید، او هم در آینده می‌خواهد همین لطف را جبران کند. به همین دلیل بود که جان اف. کندی روزی گفت: «نپرس کشورت برای تو چه کرده است، بپرس تو برای کشورت چه کار می‌توانی بکنی!» این حرف درباره همکارانتان هم صدق می‌کند. اگر دوستتان را برای یک پیشنهاد شغلی خوب معرفی کنید، او هم انگیزه خواهد داشت در آینده همین کار را برایتان انجام دهد. اما مراقب باشید؛ به دنبال افرادی باشید که واقعاً تمایل به کمک دارند، وگرنه شبکه روابطتان چندان به کارتان نخواهد آمد. یک راه برای این کار، تمرکز روی ابررابطان است؛ کسانی که بیش از حد معمول برایتان فرصت ایجاد کرده‌اند. لیستی از مخاطبانتان تهیه کنید و ببینید هر کدام را از کجا شناختید. اگر اسم یک نفر بارها تکرار شد، این همان کسی است که باید ارتباطتان با او را حفظ کنید.

مسیر شغلی یک پزشک را با یک مهندس مکانیک در نظر بگیرید. قطعاً متفاوتند، اما هر دو از سه مرحله یکسان عبور می‌کنند: مرحله آرزو، مرحله وعده، و مرحله شتاب. مرحله آرزو از سال‌های دانشگاه آغاز می‌شود و تا چند سال اول حضور در بازار کار ادامه دارد. این دوره درباره کشف، درون‌نگری و شناخت خویشتن است. به یاد داشته باشید: ارزش شما در بازار کار تقریباً به‌طور کامل با پتانسیل‌تان تعریف می‌شود. در مرحله آرزو، مهم است که تا جای ممکن وظایف و شغل‌های مختلف را تجربه کنید. این‌گونه است که نقاط قوت، ضعف و علایق خود را کشف می‌کنید و مهارت‌های قابل عرضه به بازار را به دست می‌آورید. برای مثال، یک مهندس مکانیک ممکن است کارآموزی‌های مختلف را امتحان کند تا بفهمد بیشتر به توسعه محصول علاقه دارد یا کمک به تیم در نقش مدیر پروژه. مرحله وعده با اولین یا دومین شغل آغاز می‌شود. در این مرحله به پرورش نقاط قوت خود ادامه می‌دهید، اما همزمان شروع به توسعه مهارت‌های حرفه‌ای تخصصی می‌کنید و مشارکت معناداری در سازمان خود خواهید داشت. پس یک مهندس مکانیک علاقه‌مند به توسعه ممکن است در کار بر روی موتورهای احتراقی شرکت تخصص پیدا کند. مرحله وعده زمانی است که شروع می‌کنید به اثبات پتانسیل اولیه‌تان. مرحله شتاب از اوایل دهه سی تا اوایل یا اواسط دهه چهل زندگی ادامه دارد. در این دوره، به لطف مهارت‌ها و ارتباطاتی که در مراحل قبلی کسب کرده‌اید، بهتر می‌توانید بر موانع دشوار غلبه کنید. آدم بسیار ارزشمندتری در صنعت خود می‌شوید و می‌توانید در چند بخش مختلف فعالیت کنید. پس یک مهندس مکانیک که مهارت‌هایش را در زمینه موتورهای احتراقی پرورش داده، ممکن است در مرحله شتاب با توربین‌ها در صنعت هوانوردی کار کند.

وقتی فهمیدی چگونه می‌خواهی مثلث شغلی‌ات را متعادل کنی، گام بعدی این است که بدانی چطور به آن برسی. پیش از هر چیز باید در حوزه‌ی کاری‌ات دیده شوی. بسیاری کار را با بهبود پروفایل لینکدین شروع می‌کنند، اما چگونه می‌توان از دیگران متمایز شد؟ چند نکته‌ی مهم برای مدیریت پروفایل لینکدین وجود دارد. اول اینکه تعداد ارتباطات معیار اعتبار نیست. معمولاً بهتر است فقط با کسانی ارتباط بگیری که شخصاً می‌شناسیشان. در لینکدین تنها با کسانی ارتباط برقرار کن که گفتگوی به‌یادماندنی‌ای با آن‌ها داشته‌ای. تنها استثنا کسانی هستند که می‌توانند تو را به فردی وصل کنند که واقعاً می‌خواهی با او آشنا شوی. پژوهشی روی لینکدین نشان داد که بیش از چهل درصد افراد، ارتباطشان از طریق کسی بوده که از پیش می‌شناختند. هنگامی که با مدیر استخدام ارتباط برقرار کردی، با نشان دادن توانایی‌ها و مهارت‌هایت بهترین تأثیر را بگذار. همچنین باید یک رزومه‌ی روشن و منظم تهیه کنی. آن را تمیز، خوانا و چشم‌نواز نگه دار. از طراحی‌های پر زرق‌وبرق خودداری کن؛ تزئینات اضافی حواس خواننده را از محتوا پرت می‌کنند. به یاد داشته باش که مدیر منابع انسانی وقت محدودی دارد، پس مهارت‌ها و سوابق شغلی‌ات را تا جای ممکن مختصر و مفید بیان کن. برای هر موقعیت شغلی، دو یا سه نکته‌ی فهرستی بنویس. درباره‌ی دستاوردها و مسئولیت‌هایت صریح و مشخص باش. هر جا می‌توانی از عدد کمک بگیر. اعداد از جملات طولانی گویاترند.