دهه سرنوشت‌ساز

خواندن این کتاب چه فایده‌ای دارد؟ با خواندن این کتاب یاد می‌گیری چطور بهترین بهره را از دهه بیستم عمرت ببری. امروزه، دهه بیستم زندگی از بسیاری جنبه‌ها اغلب مثل ادامه نوجوانی احساس می‌شود۔ برخلاف گذشته، از آدم‌ها در دهه بیست سالگی‌شان انتظار نمی‌رود که از پیش درباره مسیر شغلی یا شریک زندگی‌شان تصمیم گرفته باشند، و مطمئناً هنوز انتظار نمی‌رود که بچه‌دار شده باشند۔

همین فقدان انتظارات باعث می‌شود که خیلی از بیست‌ساله‌ها بی‌هدف از این دهه بگذرند و از تعهد به هر چیز جدی، چه شغل باشد، چه رابطه، چه تشکیل خانواده، دوری کنند۔ کل این دوره می‌تواند حس یک تمرین را داشته باشد۔ اما همین که به سی سالگی نزدیک می‌شوند، ترس و اضطراب هجوم می‌آورد۔

مگ جی در کتاب «دهه سرنوشت‌ساز» استدلال می‌کند که دهه بیستم زندگی نه‌تنها یک مرحله بی‌اهمیت نیست، بلکه برای آینده‌مان حیاتی و به شدت ضروری است۔ در فصل‌های این کتاب، یاد می‌گیری: - چرا زندگی مشترک قبل از ازدواج آزمون خوبی نیست و در واقع می‌تواند احتمال طلاق را بالا ببرد؟ - چطور یک شغل موقت و غیرمعمول می‌تواند روی کل مسیر شغلی‌ات تأثیر بگذارد؟ - چرا افراد بیست‌ تا بیست‌ونه ساله‌ها باید از محدود بودن گزینه‌هایشان، نه بی‌نهایت بودن آن‌ خوشحال باشند؟ و چرا به تأخیر انداختن فرزندآوری تا سی سالگی اغلب به مشکلاتی ختم می‌شود؟

مشاغل دوران بیست‌وچندسالگی‌مان به ما کمک می‌کنند دارایی‌ها و منابع شخصی کسب کنیم۔ حتی اگر از همان روزهای مدرسه یا دانشگاه سخت تلاش کرده باشید، بعید است که در دهه بیست زندگی‌تان به شغل رویاهایتان رسیده باشید۔ با این وضعیت، تصور کنید که باید بین دو گزینه یکی را انتخاب کنید کار در یک کافه، یا یک شغل غیرمعمول‌تر مثل ترجمه کتاب‌های کمیک۔ کدام را انتخاب می‌کنید؟

اگر مترجم کمیک بودن را ترجیح دادید، مسیر درستی در پیش دارید۔ تجربه در مشاغل غیرمعمول، سرمایه هویتی ما را می‌سازد؛ مجموعه‌ای از دارایی‌های شخصی که برای کارفرما شدن شما در آینده بسیار ارزشمند است۔ البته سرمایه هویتی شامل چیزهای رایجی مثل مدرک دانشگاهی، سابقه کاری و نمرات آزمون‌ها هم می‌شود۔ اما ابعاد شخصی‌تری هم دارد؛ مثل نحوه بیان، توانایی حل مسئله، و سبک تفکر. تنها راه گسترش این سرمایه، تجربه کردن موقعیت‌ها و فرصت‌های جدید است۔

علاوه بر این، یک شغل غیرمعمول، مثل ترجمه کمیک یا مربیگری قایقرانی برای نوجوانان آسیب‌دیده، اغلب درِ فرصت‌های بهتری را می‌گشاید، چون کارفرمایان امروز بیشتر از مدرک، به تجربه‌های منحصربه‌فرد شما اهمیت می‌دهند۔ پس وقتی می‌خواهید بین شغل‌های کوتاه‌مدت یکی را انتخاب کنید، آن که بیشترین سرمایه هویتی را می‌سازد انتخاب کنید۔ اما باید این نکته را هم در نظر داشت دوره طولانی اشتغال ناقص، مثلاً کار به عنوان نگهدار سگ با مدرک دکترا، می‌تواند به افسردگی منجر شود۔ به علاوه، کارفرمایان آینده ممکن است این دوره را به عنوان رکود و بی‌تحرکی تفسیر کنند۔ یک پژوهش نشان داد که جوانان دهه بیستم زندگی‌شان که تنها نه ماه در وضعیت شغلی موقت بودند، از همسالان بیکارشان هم افسرده‌تر و کم‌انگیزه‌تر شدند۔

به عبارت دیگر، پذیرفتن اشتغال ناقص و تجربه‌ی شغل‌های موقت می‌تواند شما را از اهدافتان دور کند و احساس ناشایستگی برای موقعیت‌های بهتر را در شما تقویت کند۔ اما از نگاه کارفرما، دوره بیکاری هم از اشتغال ناقص بهتر نیست؛ چون بسیاری از مردم بیکاری را با افسردگی و بی‌انگیزگی پیوند می‌زنند۔ چه کسی در دهه بیست زندگی‌اش واقعاً احساس آمادگی برای یک مسیر شغلی جدی می‌کند؟

مشاغلی که در دوران بیست‌وچندسالگی‌مان داریم بر رشد دستمزد بلندمدت ما تأثیر می‌گذارند۔ با اینکه اکثر جوانان بیست‌ساله اصلاً آماده نیستند، در واقع باید همین الان شروع به حرکت به‌سوی آن هدف کنند۔ وگرنه اگر زیادی تعلل کنند، شاید خیلی زود دیر شود۔ چرا؟

اول اینکه، حدود دو سوم از رشد درآمد در طول زندگی، در ده سال اول کار اتفاق می‌افتد۔ بر اساس داده‌های اداره‌ی سرشماری آمریکا، حقوق‌ها به‌طور میانگین در دهه‌ی چهل زندگی به اوج می‌رسند و سپس ثابت می‌مانند۔ پس آن‌هایی که دیرتر شروع به کار می‌کنند، احتمالاً هرگز نخواهند توانست به کسانی که زودتر شروع کرده‌اند برسند، و این باعث می‌شود در دهه‌ی سی و چهل زندگی احساس عقب‌ماندگی و طردشدگی کنند۔ بحران میانسالی دقیقاً از همین جنس است۔

دوم اینکه، چون افراد مسن‌تر معمولاً خانواده و وام مسکن دارند، رشد درآمدشان کندتر خواهد بود۔ هرچه پیرتر می‌شویم، انعطاف‌پذیری زندگی‌مان کمتر می‌شود۔ در دهه‌ی سی و چهل، شروع یک رشته تحصیل جدید یا نقل مکان به کشوری دیگر برای دنبال کردن شغل بهتر، گزینه‌های بسیار پیچیده‌تری هستند۔از یک سو، اقساط وام مسکن باید پرداخت شود، پس هزینه کردن برای مدرک دانشگاهی ریسک بزرگی است۔ از سوی دیگر، انتقال فرزندان به کشور و مدرسه‌ای دیگر تغییر جدی‌ای برای آن‌هاست۔

بنابراین، افراد در دهه‌ی بیست باید از این سال‌های آزادی نسبی، پیش از آنکه وام مسکن و فرزند گریبانشان را بگیرد، استفاده کنند تا دقیقاً بفهمند چه می‌خواهند در زندگی به دست آورند و به سمت آن اهداف گام بردارند۔ حتی اگر برنامه‌ریزی محبوب‌ترین سرگرمی جوانان بیست‌ساله نباشد، کسی دوست ندارد بعداً احساس عقب‌ماندگی کند.

برای پیشرفت شغلی باید ارزش کسانی را بشناسیم که خارج از دایره نزدیکانمان هستند۔ تصور کنید در یک مهمانی هستید و دوستی شما را به یکی از آشنایانش معرفی می‌کند۔ در حین گفتگو، این شخص فاش می‌کند که در شرکتش یک موقعیت شغلی در حال جذب نیرو است؛ موقعیتی که احساس می‌کنی تو برایش ساخته شده‌ای و مخصوص توست۔ وقتی به خانه می‌رسی، از خودت می‌پرسی چرا مستقیم اطلاعات بیشتری درباره آن شغل نپرسیدی۔ چه چیزی مانعت شد؟

اکثر ما سخت‌مان است به آدم‌هایی خارج از دایره شخصی‌مان نزدیک شویم و ترجیح می‌دهیم با همانانی که از پیش می‌شناسیم، بمانیم۔ احاطه کردن خود با افراد هم‌فکر حس آرامش و امنیت قوی‌ای به ما می‌دهد۔ متأسفانه همین امنیت است که مانع خروج از منطقه امنمان می‌شود؛ قدمی که اگر می‌خواهی آدم‌های جدید بشناسی و به شغل رویاهایت برسی، ناگزیر باید برداری۔ اما چطور؟

برای ارتباط با کسانی خارج از دایره نزدیکت، باید یاد بگیری خودت را برای آن‌ها مرتبط و ارزشمند نشان دهی. آدم‌هایی که چندان نمی‌شناسیمشان را «پیوندهای ضعیف» می‌نامیم۔ تنها راه ارتباط با این افراد این است که خودت را در نگاه آن‌ها مرتبط کنی۔ اگر این کار را نکنی، نادیده گرفته خواهی شد۔ مثلاً فرستادن ایمیلی به کسی که به‌سختی می‌شناسی‌اش با موضوع «هی، بیا ناهار بخوریم!» کاری بیهوده است۔ رویکرد بهتر این است که درباره آن شخص تحقیق کنی و با ادب یک لطف مشخص و واضح بخواهی.

این را «تکنیک پا - در - لای - در» می‌نامند۔ تکنیکی که به ما کمک می‌کند با افراد خارج از دایره شخصی‌مان ارتباط برقرار کنیم و آن‌ها را به انجام لطف‌های کوچک و بزرگ ترغیب کنیم. این روش از بسیاری جهات به «اثر بنجامین فرانکلین» شباهت دارد؛ نامی که برگرفته از تلاش خود فرانکلین برای جلب نظر یک قانون‌گذار در اواخر قرن هجدهم است؛ زمانی که از آن قانون‌گذار خواست کتابی به او قرض دهد۔ فرانکلین کمی بعد کتاب را با یادداشتی همراه با تشکر بازگرداند۔ از آن پس، قانون‌گذار احساس نزدیکی به فرانکلین کرد و این رابطه سرانجام به تبادل لطف و در نهایت به دوستی انجامید۔

جوانان در دهه بیستم عمرشان گزینه‌های کمتری از آنچه تصور می‌کنند دارند، و این اتفاقاً خوب است۔ به جوانان در دهه بیست زندگی‌شان اغلب گفته می‌شود که گزینه‌های بی‌شماری پیش رو دارند و می‌توانند هر مسیری را که بخواهند در زندگی انتخاب کنند۔ اما این حرف به‌جای آنکه شور و هیجان ایجاد کند، اغلب باعث می‌شود که این جوانان احساس سردرگمی و فشار کنند۔ خوشبختانه واقعیت این است که گزینه‌هایشان محدود است۔ وقتی با انبوهی از انتخاب‌ها روبه‌رو می‌شویم، نه‌تنها تصمیم‌گیری دشوار می‌شود، بلکه احتمال اینکه اصلاً تصمیمی نگیریم بیشتر هم می‌شود۔

یک مطالعه معروف این موضوع را به خوبی نشان می‌دهد فروشگاه‌های مواد غذایی که طیف گسترده‌تری از مربا ارائه می‌دادند مشتریان پاخوری بیشتری را جذب می‌کردند، اما در عمل، خریداران کمتری از آن‌ها خرید می‌کردند، در مقایسه با فروشگاه‌هایی که تنوع کمتری داشتند۔ برای هر جوانی در دهه بیست مهم است که بداند در واقعیت، شمار گزینه‌هایش محدود است۔ مشخص کردن دقیق این گزینه‌ها می‌تواند کمک کند تا از احساس غرق شدن در انتخاب‌ها رهایی یابد۔ اما تنها انبوه ظاهری گزینه‌ها نیست که بسیاری از جوانان را فلج می‌کند۔ بیشتر اوقات، ما از همان ابتدا می‌دانیم چه می‌خواهیم۔ با این حال، بسیاری از ما رویاها و هدف‌هایمان را از یاد می‌بریم۔ به این هدف‌های فراموش‌شده «ناشناخته‌های فکرنشده» می‌گویند۔

چرا باید هدف‌هایمان را از خودمان پنهان کنیم؟ چون می‌ترسیم که وقتی دست به کار شویم، ندانیم چطور به آن‌ها برسیم۔ ندانستن اینکه چه می‌خواهی، آنقدرها ترسناک نیست، اما دانستن دقیق هدفت، مثلاً اینکه می‌خواهی سیاستمدار شوی، و هیچ راهی برای رسیدن به آن نداشتن، واقعاً دلهره‌آور است. همین دومی است که جوانان را از تصمیم‌گیری و پایبندی به آن باز می‌دارد۔ به‌جای برداشتن اولین قدم به سوی خواسته‌هایشان، از ترس روی می‌گردانند و به دنبال هدفی کاملاً متفاوت می‌روند۔

باید یاد بگیریم نه تنها روی مسیر شغلی‌مان، بلکه روی روابطمان هم کار کنیم۔ فکر کنید چقدر در دوران مدرسه و دانشگاه، از والدین یا مشاوران خود، برای برنامه‌ریزی مسیر شغلی‌تان کمک گرفتید۔ حالا فکر کنید چقدر در برنامه‌ریزی برای روابط آینده‌تان راهنمایی دریافت کردید۔ احتمالاً متوجه شدید که از اولی بسیار بهره‌مند شده‌اید، اما از دومی تقریباً هیچ۔ اما این برعکس به نظر می‌رسد، ما شریک زندگی‌مان را خیلی زودتر از مسیر شغلی‌مان انتخاب می‌کنیم۔ به راستی، ایالات متحده یکی از بالاترین نرخ‌های ازدواج را در جهان غرب دارد حدود ۵۰ درصد از شهروندان آمریکایی تا سن ۳۰ سالگی ازدواج می‌کنند و این رقم تا ۳۵ سالگی به حدود ۷۵ درصد می‌رسد۔

علاوه بر این، اکثر کسانی که در دهه‌ی بیستم زندگی‌شان هستند، احتمالاً همین دهه با همسر یا شریک زندگی آینده‌ی خود آشنا می‌شوند۔ و پس از اینکه شریکی را برگزیدید، تقریباً همه‌ی جنبه‌های زندگی‌تان با هم در هم می‌آمیزد۔ حساب بانکی، وام مسکن، و فرزندانی که هر دو باید از آن‌ها مراقبت کنید۔ به علاوه، ترک یک ازدواج به سادگی ترک یک شغل نیست۔ حتی پس از طلاق هم، زندگی‌هایتان به هم گره خورده باقی می‌ماند۔ این واقعیت‌ها نشان می‌دهند که باید در انتخاب شریک زندگی بسیار سنجیده و آگاهانه عمل کنید۔

باید بدانید دقیقاً از آینده چه می‌خواهید و تا کجا حاضرید سازش کنید۔ علیرغم اینکه راهنمایی درباره‌ی روابط اهمیت بیشتری دارد، اکثر ما مشاوره‌های بیشتری درباره‌ی شغل دریافت می‌کنیم تا ازدواج! کمک‌های حرفه‌ای برای مسیر شغلی در قالب‌های گوناگونی در دسترس است؛ مشاوران، راهنمایان دانشگاهی، یا مربیان خصوصی۔ وقتی از آن‌ها کمک می‌گیریم، می‌آموزیم که مسیر شغلی قابل تغییر است۔ می‌فهمیم که همیشه می‌توان دوباره شروع کرد۔ کاش چنین راهنمایی‌ای برای انتخاب شریک زندگی هم وجود داشت! بی‌شک این تصمیم مهم‌تر و سرنوشت‌سازتر است و چون چنین حمایتی وجود ندارد، در نهایت باید تنها، با جست‌وجوی درونی و تجربه‌ی شخصی، راهی برای این انتخاب پیدا کنیم۔