لذت کار

خواندن این کتاب چه فایده‌ای دارد؟ این کتاب ایده‌هایی ساده و کاربردی برای افزایش بهره‌وری در محیط کار ارائه می‌دهد. بعضی روزها، پشت سر گذاشتن یک روز کاری می‌تواند شبیه نبردی نفس‌گیر باشد. از یک طرف، مهلتی نزدیک دارید که مدام فشارش را حس می‌کنید؛ از طرف دیگر، همکارانتان یکی‌یکی سراغتان می‌آیند تا توجهتان را جلب کنند و تعداد ایمیل‌های نخوانده در صندوق ورودی‌تان هم به شکل سرسام‌آوری بیشتر می‌شود. انگار کارها از توان یک نفر خارج‌اند. خوشبختانه، با چند اقدام ساده می‌توانید آرامش ذهنی‌تان را دوباره به دست بیاورید و در عین حال بهره‌وری‌تان را هم افزایش دهید. بخشی از راه‌حل این است که راه‌هایی برای کار کردن بدون مزاحمت پیدا کنید، اما بروس دیزلی، نویسنده‌ی کتاب، به جنبه‌ای کمتر بدیهی از بهره‌وری هم اشاره می‌کند: جنبه‌ی اجتماعی آن. بله، هنگام کار باید حواس‌پرتی‌ها را کنار بگذاریم، اما مدت زمانی که می‌توانیم کار کنیم پیش از آنکه خستگی آثار زیان‌بارش را نشان دهد، محدود است. علاوه بر این، کاری که در استراحت‌های ضروری انجام می‌دهیم هم می‌تواند تأثیر چشمگیری بر سلامت و کارایی کلی ما داشته باشد. در این خلاصه‌ها یاد می‌گیرید چطور پیش از ساعت ۱۱ صبح یک روز پربازده را شروع کنید، چرا ممکن است بد نباشد جلسه‌ی بعدی‌تان را بیرون از محل کار برگزار کنید و چرا حتی وقتی اوضاع چندان خوب نیست، خندیدن اهمیت دارد.

اگر تجربه کار در یک محیط اداری داشته باشید، احتمالاً با مدیرانی روبه‌رو شده‌اید که ساعت‌ها درِ اتاقشان را می‌بستند و از جمع دور می‌ماندند. شاید حتی آن‌ها را به خاطر این جداافتادگی و غیراجتماعی‌بودن قضاوت می‌کردید. اما اگر دلایل پشت عادت‌های کاری خوب را بررسی کنیم، شاید آن مدیران گوشه‌نشین چیزی می‌دانستند که ما نمی‌دانستیم.

اول از همه، دور نگه‌داشتن محیط کار از حواس‌پرتی یکی از اصلی‌ترین عوامل کارایی است.

در سال 2011، محقق مدیریت دانمارکی ی.اچ. پیتیِرسن مطالعه‌ای انجام داد که نشان داد کارمندانی که در فضاهای اداری باز کار می‌کنند، نسبت به کسانی که دفتر خصوصی دارند، بیشتر مرخصی استعلاجی می‌گیرند. این مطالعه همچنین نشان داد که کارمندان فضاهای باز به طور میانگین هر سه دقیقه یک‌بار از کارشان منحرف می‌شوند.

این وقفه‌های پی‌درپی فقط به خاطر همکاری نیست که می‌آید چیزی بپرسد؛ مکالمات پس‌زمینه از میزهای مجاور هم به همان اندازه مزاحم هستند. دلیل اینکه این وقفه‌ها چنین آسیبی به کارایی می‌زنند این است که وقتی تمرکزتان یک‌بار بهم می‌خورد، بازگشتن به همان سطح از توجه وقت زیادی می‌برد.

همین دلیل است که نباید همزمان روی چند کار مختلف کار کنید. جرالد واینبرگ، دانشمند علوم کامپیوتر، در کتاب «مدیریت نرم‌افزار با کیفیت» خود نشان داد که مدیران نرم‌افزاری که سعی می‌کردند در یک روز بین پنج پروژه مختلف جابه‌جا شوند، تنها با یک‌چهارم بازدهی‌ای کار می‌کردند که اگر روی یک پروژه متمرکز می‌ماندند به دست می‌آوردند.

یکی از بهترین راه‌ها برای کاهش حواس‌پرتی، تمرین «صبح راهب‌وار» است؛ یعنی تا ساعت یازده صبح هیچ تماس تلفنی یا مراجعه‌ای را نپذیرید.

این دیوار محافظ در ابتدا ممکن است همکارانتان را کمی آزار بدهد، اما اگر توضیح دهید که هدفتان انزواطلبی نیست و فقط می‌خواهید چند ساعت متمرکز کار کنید پیش از اینکه درگیر تماس‌ها و جلسات شوید، احتمالاً درکتان خواهند کرد.

اگر «صبح راهب‌وار» جذاب به نظر می‌رسد اما اتاق جداگانه‌ای ندارید، می‌توانید تا ساعت یازده صبح با هدفون فضای خودتان را بسازید.

اگر درگیر یک کار خلاقانه شده‌اید، به‌خصوص وقتی ضرب‌الاجل نزدیک است، شاید اصلاً دلتان نخواهد کار را رها کنید و به پیاده‌روی بروید. بااین‌حال، همان‌طور که جی.کی. رولینگ، نویسنده‌ی مجموعه‌ی مشهور هری پاتر، می‌گوید: «هیچ‌چیز مثل پیاده‌روی شبانه به آدم ایده نمی‌دهد.» جالب اینکه ادعای رولینگ درباره‌ی فواید خلاقانه‌ی پیاده‌روی، پشتوانه‌ی علمی هم دارد. در پژوهشی که دو روان‌شناس دانشگاه استنفورد، ماریلی اوپتزو و دنیل شوارتز، در سال ۲۰۱۴ انجام دادند، از شرکت‌کنندگان خواسته شد برای موقعیت‌های مشخص، پاسخ‌های خلاقانه پیدا کنند. مثلاً باید کاربردهایی برای کلیدی پیدا می‌کردند که به شکل چشم بود. بعضی پاسخ‌ها خلاقانه نبودند، مثل استفاده از کلید به‌عنوان چشم مصنوعی. یکی از پاسخ‌های بسیار خلاقانه این بود که قربانی قتل با استفاده از کلید نام قاتل را روی زمین حک کرده باشد. پژوهشگران سپس شرکت‌کنندگان را در دو گروه آزمایش کردند: گروهی که بی‌حرکت می‌نشستند و گروهی که بلند می‌شدند، کمی قدم می‌زدند و دوباره می‌نشستند. ۸۱ درصد از کسانی که پیاده‌روی کرده بودند، پاسخ‌های خلاقانه‌تری ارائه دادند. به گفته‌ی پژوهشگران، راه رفتن ذهن شرکت‌کنندگان را تازه می‌کرد و به شکل‌گیری ایده‌های بهتر کمک می‌کرد. اوپتزو و شوارتز همچنین دریافتند که نشستن و تمرکز کردن پس از پیاده‌روی، به شکوفا شدن این ایده‌ها کمک می‌کند. یکی از راه‌های گنجاندن پیاده‌روی‌های مفیدتر در برنامه‌ی روزانه، برگزاری جلسه‌ها هنگام قدم زدن است. کریس بارز-براون، متخصص بهره‌وری و مربی، به مراجعانش توصیه می‌کند همراه فرد دیگری به پیاده‌روی بروند. در این مدت، یک نفر می‌تواند تا ۳۰ دقیقه بدون وقفه درباره‌ی یک مسئله‌ی مهم صحبت کند. سپس جای دو نفر عوض می‌شود و در ادامه‌ی پیاده‌روی، نفر دیگر فرصت صحبت کردن پیدا می‌کند. با این نوع پیاده‌روی هدفمند، هر دو نفر با آزاد گذاشتن یکدیگر برای گفتن هر چیزی که به ذهنشان می‌رسد، بدون سانسور یا اصلاح، به افکارشان انرژی تازه می‌دهند. بارز-براون دیده است که این روش برای مراجعانش واقعاً مؤثر است و آن‌ها اغلب با ذهنی روشن‌تر و ایده‌هایی هیجان‌انگیزتر از پیاده‌روی برمی‌گردند.

طبیعی است که گاهی احساس کنیم عجله داریم یا برای انجام دادن کارها زیر فشاریم. اما آیا می‌دانستید استرس مداوم می‌تواند بر رفتارمان اثر بگذارد؟ به لحظه‌هایی فکر کنید که منتظر آسانسور بوده‌اید و احساس کرده‌اید باید دکمه‌ی فراخوان را پشت سر هم فشار دهید، با اینکه می‌دانید این کار باعث نمی‌شود آسانسور زودتر برسد. این نمونه‌ای معمول از چیزی است که «اضطراب شتاب» نامیده می‌شود. اضطراب شتاب در اصل نوعی استرس خفیف اما مداوم است که از این احساس ناشی می‌شود که هیچ‌وقت نمی‌توانید همه‌ی کارهایی را که می‌خواهید انجام دهید به پایان برسانید. این اضطراب در روزگار ما، به‌دلیل ارتباطات گسترده و حجم انبوه اطلاعاتی که عصر اینترنت در اختیارمان گذاشته، شایع‌تر هم شده است. برای مثال، بر اساس پژوهشی که گروه Radicati در سال ۲۰۱۵ انجام داد و عادت‌های روزانه‌ی ۲.۸ میلیارد کارمند در سراسر جهان را بررسی کرد، هر فرد به‌طور متوسط در یک روز معمولی به ۱۳۰ ایمیل پاسخ می‌دهد. تازه این ایمیل‌ها فقط نوک کوه یخ‌اند. دنیل لویتین، دانشمند علوم اجتماعی، در کتاب The Organized Mind که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد، نشان داد یک کارمند معمولی آمریکایی روزانه حدود ۱۰۰٬۰۰۰ کلمه اطلاعات پردازش می‌کند، یعنی پنج برابر بیشتر از میزان اطلاعاتی که کارمندان در سال ۱۹۸۶ پردازش می‌کردند. با این همه کاری که باید انجام دهیم و این حجم از اطلاعاتی که باید پردازش کنیم، عجیب نیست که دائماً احساس کنیم زیر بار همه‌چیز مانده‌ایم. خوشبختانه، راه‌هایی وجود دارد که می‌توانید با کمک آن‌ها این سطح از اضطراب را کاهش دهید. یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید در نظر داشته باشید این است که همیشه مشغول بودن با بهره‌ور بودن یکی نیست. حتی ممکن است به‌جای تلاش برای همیشه مشغول ماندن، با کنار گذاشتن زمانی در برنامه‌ی روزانه‌تان برای هیچ‌کاری نکردن، بهره‌وری بیشتری داشته باشید. دکتر سندی من، که در دانشکده‌ی روان‌شناسی دانشگاه سنترال لنکشایر فعالیت می‌کند، معتقد است وقتی با شبکه‌ی پیش‌فرض مغزمان درگیر می‌شویم، در حل مسئله و پیدا کردن راه‌حل‌های نوآورانه عملکرد بهتری داریم. این همان بخشی از مغز است که با ضمیر ناخودآگاه ارتباط دارد. در واقع، وقتی در حال استراحتیم و هیچ کاری انجام نمی‌دهیم، می‌توانیم بیشترین بهره را از این منبع خلاقیت بگیریم. پس حتماً در طول روز زمانی را برای استراحت در نظر بگیرید، زمانی که بتوانید از همه‌ی پیام‌ها و ایمیل‌های ورودی فاصله بگیرید. به‌جای اینکه برای تک‌تک ایمیل‌ها استرس داشته باشید، فقط روی پاسخ دادن به معدود پیام‌هایی تمرکز کنید که واقعاً فوری‌اند.

اندی موری، قهرمان تنیس بریتانیا، در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۱۳ توضیح داد که یک مسابقه‌ی تنیس تا چه اندازه می‌تواند خسته‌کننده باشد. به گفته‌ی او، خستگی جسمی فقط بخشی از ماجراست. مسابقه‌ی تنیس خستگی ذهنی زیادی هم ایجاد می‌کند، چون بازیکن باید در کسری از ثانیه تصمیم‌های تاکتیکی زیادی بگیرد. همان‌طور که موری اشاره می‌کند، توانایی ما برای تصمیم‌گیری محدود است و بعد از مدتی خسته می‌شویم. به همین دلیل، ظرفیت کاری ما هم حدی دارد و از جایی به بعد بهره‌وری‌مان کاهش پیدا می‌کند. در نهایت، هرچه تصمیم‌های بیشتری لازم باشد بگیریم، خسته‌تر می‌شویم و بیشتر به سمت کارهای کم‌زحمت می‌رویم. در پژوهشی در سال ۲۰۰۸، روان‌شناس کاتلین وُهز از شرکت‌کنندگان خواست مجموعه‌ای از تصمیم‌ها را بگیرند، مثلاً درباره‌ی فیلم، طعم بستنی یا شوینده‌ی مورد علاقه‌شان، یا راه‌حل مسائل مختلفی را پیدا کنند که بیشترشان عمداً بدون راه‌حل طراحی شده بودند. بین این تصمیم‌ها، از آن‌ها خواسته شد بین فعالیت‌های مختلف یکی را انتخاب کنند: فعالیتی چالش‌برانگیز مثل نوشتن خلاقانه یا مطالعه‌ی موضوعی جدید، یا کاری ساده مثل تماشای تلویزیون یا انجام یک بازی ویدیویی آسان. وُهز دریافت که شرکت‌کنندگان خیلی زود نشانه‌های خستگی ذهنی را نشان دادند و هرچه خستگی بیشتر می‌شد، تمایلشان به فعالیت‌های کم‌چالش هم افزایش پیدا می‌کرد. بنابراین، دفعه‌ی بعد که از سر کار به خانه برگشتید و تنها کاری که از دستتان برمی‌آمد این بود که روی مبل بیفتید و اولین چیزی را که در نتفلیکس پیدا کردید تماشا کنید، احتمالاً دچار خستگی ذهنی ناشی از تصمیم‌گیری شده‌اید. این خستگی در محیط کار هم پیامدهایی دارد، به‌ویژه وقتی افراد نشانه‌های خستگی را نادیده می‌گیرند و به کار ادامه می‌دهند. اسکات مکسول قبلاً در شرکت مشاوره‌ای McKinsey کار می‌کرد، جایی که کارکنان حتی زیر میزهایشان می‌خوابیدند تا بتوانند تا حد ممکن ساعات بیشتری کار کنند. مکسول سرانجام متوجه شد این رفتار بهره‌وری را افزایش نمی‌دهد. او پس از راه‌اندازی شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر خودش و بررسی داده‌ها دریافت که بهره‌وری کارکنان، به‌طور معمول، وقتی بیشتر از ۴۰ ساعت در هفته کار می‌کنند کاهش می‌یابد. پس صرف اینکه خودتان را مجبور کنید ساعت‌های بیشتری کار کنید، لزوماً به معنای بهتر کار کردن نیست. در بلندمدت، با محدود کردن ساعات کاری به کمتر از ۴۰ ساعت در هفته، در واقع بهره‌وری بیشتری خواهید داشت.