بهترین خودت

آیا داری بهترین زندگی ممکن را تجربه می‌کنی؟ به بیان دیگر، واقعاً شکوفا شده‌ای یا فقط روزها را می‌گذرانی؟ کمتر کسی می‌تواند با اطمینان پاسخ مثبت بدهد. صادق بودن با خود و داشتن یک زندگی اصیل آسان نیست. اینکه چطور بهترین نسخه‌ی خودت باشی، شاید مهم‌ترین موضوع دنیا باشد، اما معمولاً نه والدین و نه مدرسه به ما یاد نمی‌دهند چگونه به آن برسیم. اینجاست که مایک بایر، مربی زندگی، وارد می‌شود. اگر می‌خواهی زندگی‌ات را تغییر بدهی اما نمی‌دانی از کجا شروع کنی، این خلاصه‌ها برای توست. راهنمای عملی بایر برای پیدا کردن بهترین نسخه‌ی خود، حاصل سال‌ها تأمل عمیق درباره‌ی مسائل شخصی خودش است و سرشار از ایده‌های کاربردی‌ای است که می‌توانی از همین امروز به کار بگیری تا فردای بهتری بسازی. در ادامه می‌خوانی که تجسم بهترین نسخه‌ی خودت چگونه می‌تواند به کنترل «ضدخود» کمک کند، چگونه با ترس‌هایت منطقی برخورد کنی و چرا مراقبت از خودت خودخواهی نیست. «تو منحصربه‌فردی.» احتمالاً این جمله را میلیون‌ها بار شنیده‌ای، اما آیا تا به حال واقعاً اجازه داده‌ای معنایش در ذهنت جا بیفتد؟ هیچ‌کس در این دنیا نمی‌داند قدم گذاشتن در جای تو چه حسی دارد.

هر فکر، تجربه و احساسی که داری فقط متعلق به خود توست. هیچ‌کس پیش از تو دقیقاً مثل تو نبوده و هیچ‌کس بعد از تو هم نخواهد بود. با این حال، احتمالاً هیچ‌وقت یاد نگرفته‌ای چگونه بهترین نسخه‌ی خودت باشی. وقتی به دنیا آمدی، مثل صفحه‌ای سفید بودی و والدینت آن را با کمبودها و گره‌های ذهنی خودشان پر کردند. بعد مدرسه از راه رسید. البته چیزهای زیادی یاد گرفتی، اما درباره‌ی ارتباط با کسی که واقعاً هستی چه؟ این تقریباً مهم‌ترین مهارت دنیاست، اما جایی در برنامه‌ی درسی پیدا نمی‌شود. نتیجه این است که اغلب زندگی‌هایی را دنبال می‌کنیم که کمی نادرست به نظر می‌رسند. حس مبهمی داریم که خود واقعی‌مان نیستیم، اما نمی‌دانیم با این احساس چه کنیم. پس چطور می‌توانی خود واقعی‌ات باشی؟ نویسنده این موضوع را این‌طور توضیح می‌دهد: همه‌ی ما دو نوع «خود» داریم. یکی «بهترین خود» یا همان فرد مثبتی که دوست داریم بیشتر اوقات باشیم، و دیگری «ضدخود» منفی که مانع می‌شود آن فرد باشیم. نکته‌ی اصلی این است که یاد بگیری تشخیص بدهی کدام «خود» در حال هدایت توست. بهترین راه برای این کار، این است که این دو شخصیت را برای خودت روشن و ملموس کنی و به هرکدام ویژگی‌های مشخصی بدهی. از «بهترین خود» شروع کن. روی یک کاغذ تمام ویژگی‌های مثبتی را که در خودت تحسین می‌کنی اما همیشه بر اساسشان رفتار نمی‌کنی، بنویس. به صفت‌هایی مثل «دوست‌داشتنی»، «منطقی» یا «شجاع» فکر کن. شاید سخت باشد، چون انتقاد از خود همیشه آسان‌تر از تحسین کردن خود است، اما ادامه بده. حالا به این مجموعه ویژگی‌ها یک چهره بده. آیا «بهترین خود» تو جنسیت مشخصی دارد؟ حیوان است یا موجودی افسانه‌ای؟ قدرت ویژه‌اش چیست؟ برای مثال، «بهترین خود» نویسنده جادوگری خردمند به نام مرلین است، در حالی که یکی از مراجعانش این شخصیت را سنجابی سرزنده به نام رالف تصور کرده است. وقتی ظاهر و شخصیت «بهترین خود»ت را مشخص کردی، آن را طراحی کن. نگران نباش، قرار نیست شاهکار هنری باشد. مهم این است که تصویری داشته باشی و آن را جایی در خانه بگذاری تا به تو یادآوری کند می‌خواهی چه کسی باشی. حالا نوبت آن است که نگاهی دقیق‌تر به دشمن «بهترین خود»ت بیندازیم: «ضدخود». تا به حال کسی را دیده‌ای که هنگام رانندگی کاملاً از کوره در برود؟

خشم جاده‌ای می‌تواند یک دگردیسی عجیبِ دکتر جکیل و آقای هاید ایجاد کند: مهربان‌ترین و ملاحظه‌کارترین آدم‌های دنیا ناگهان به رانندگانی خشمگین تبدیل می‌شوند که سر همه فریاد می‌کشند. این نمونه‌ی خوبی از زمانی است که «ضدخود» کنترل را به دست می‌گیرد. ضدخود آن بخش از شخصیت توست که در موقعیت‌ها به بدترین شکل ممکن واکنش نشان می‌دهد، به‌خصوص وقتی محرک‌هایی زخم‌ها و ترس‌های قدیمی را دوباره فعال می‌کنند. دوست نویسنده، سوزان، را در نظر بگیر. او اسم ضدخودش را «رجینای خشم جاده‌ای» گذاشته بود. چیزی که بیش از همه رجینا را تحریک می‌کرد، ترافیک در مسیر روزانه‌اش بود. دلیلش چه بود؟ سوزان در دوران دبیرستان به دلیل بیماری، کلاس‌های زیادی را از دست داده بود و ماه‌ها با تمام توان تلاش کرده بود عقب‌افتادگی‌اش را جبران کند. احساس از دست دادن کنترل و نگرانی از دیر رسیدن به محل کار، همان اضطراب قدیمی را دوباره زنده می‌کرد. خبر خوب این است که شناخت دقیق ضدخودت احتمال بیشتری به تو می‌دهد که پیش‌بینی کنی چه زمانی ممکن است سر و کله‌اش پیدا شود. به آخرین باری فکر کن که رفتاری کردی و بعد با خودت گفتی: «وای، واقعاً از کوره در رفتم.» شاید با خواهر یا برادرت بحث کرده باشی و تلفن را روی او قطع کرده باشی. کاری که باید انجام دهی این است که همه‌ی چیزهایی را که در رفتارت وقتی ضدخودت کنترل را در دست دارد دوست نداری، بنویسی. برای کامل کردن فهرستت از صفت‌های منفی مثل «بی‌ملاحظه»، «غیرمنطقی» یا «عصبانی» استفاده کن. از احساس شرم عبور کن. چیزهایی که در تاریکی کمین می‌کنند ترسناک‌تر به نظر می‌رسند، پس این کار را مثل تاباندن نور چراغ‌قوه روی یک مشکل ببین. حالا همان کاری را که با «بهترین خود»ت کردی، تکرار کن: به ضدخودت یک اسم و یک چهره بده. یادت باشد این شخصیت نسخه‌ای اغراق‌شده از خود توست، بنابراین از کارتونی کردنش نترس. حتی هرچه تصویرت مضحک‌تر باشد، راحت‌تر می‌توانی رفتاری را که می‌خواهی در آینده از آن دوری کنی به خاطر بسپاری. پنج موقعیت اخیر را که در آن‌ها ضدخودت کنترل را در دست گرفته بود، در نظر بگیر. بنویس چگونه رفتار کردی و بعد آن را با چیزی که «بهترین خود»ت در همان موقعیت انجام می‌داد مقایسه کن. داشتن این تصویر در ذهن کمک می‌کند وقتی تحریک می‌شوی، یک قدم عقب بروی و تصمیم بهتری بگیری، به‌جای اینکه صرفاً کنترل خودت را از دست بدهی. ممکن است این کار در ابتدا سخت باشد، اما با تمرین می‌تواند به عادتی طبیعی تبدیل شود. تبدیل شدن به بهترین نسخه‌ی خودت یک سفر است.

این یعنی در مسیرت با موانعی روبه‌رو خواهی شد. اگر می‌خواهی به مقصد برسی، باید از چاله‌ها و خطرهای مسیر عبور کنی. اما بزرگ‌ترین مانعی که با آن روبه‌رو می‌شوی، ترس است. بهترین راه برای غلبه بر ترس چیست؟ با آن روبه‌رو شو و با خودت صادق باش. یادت باشد ترس دروغگویی عادت‌کرده است. در گوشت زمزمه می‌کند که به‌اندازه‌ی کافی خوب نیستی یا دیگران دارند قضاوتت می‌کنند. در نهایت، تصویری کاملاً تحریف‌شده از دنیا در ذهنت شکل می‌گیرد و زمان و انرژی ذهنی ارزشمندت را صرف فکر کردن به «اگر»ها و «شاید»ها می‌کنی. آن‌قدر درگیر نگرانی‌های فرضی می‌شوی که دیگر نمی‌توانی کار مثبتی انجام دهی. اما خبر خوب این است که چند راهکار ساده وجود دارد که کمک می‌کنند ترس‌هایت را در جای درستشان ببینی. اولین قدم، شناسایی آن‌هاست. قلمی بردار و این سؤال را بنویس: «چه ترس‌هایی مانع شده‌اند در زندگی‌ام تغییر ایجاد کنم؟» پاسخ‌هایت را با دقت بررسی کن. آیا موضوع مشترکی میان آن‌ها می‌بینی؟ مثلاً از شکست می‌ترسی یا از اینکه دیگران درباره‌ات چه فکری می‌کنند؟ حالا آماده‌ی قدم بعدی هستی: ترس‌هایت را به آزمون بگذار. مغز هم مثل هر عضله‌ی دیگری قابل تمرین است. با این حال، تفکر منفی معمولاً یعنی به‌جای تمرکز بر راه‌حل‌ها، روی ترس متمرکز شده‌ای. چیزی که نیاز داری یک برنامه‌ی عملی برای غلبه بر ترس است. این سه عنوان را یادداشت کن: «ترس من این است»، «این ترس مانع می‌شود» و «برنامه‌ام برای اینکه ترسم به واقعیت تبدیل نشود این است». فرض کن می‌خواهی شغلت را رها کنی و کسب‌وکار خودت را راه بیندازی، اما ترس از ورشکستگی مالی جلویت را گرفته است. یکی از راه‌حل‌ها این است که آن‌قدر پول پس‌انداز کنی که هزینه‌های شش ماه زندگی‌ات را پوشش دهد و فقط بعد از رسیدن به این مبلغ شغلت را ترک کنی. ابزار ارزشمند دیگری هم وجود دارد: تجسم. دفعه‌ی بعد که ترس سر بلند کرد، این تکنیک را امتحان کن. چشمانت را ببند و تصور کن همه‌ی نگرانی‌هایت را داخل یک جعبه‌ی مقوایی بزرگ می‌گذاری. حالا آن جعبه را در ذهن خود آن‌قدر کوچک کن که در کف دستت جا بگیرد. در نهایت، تصور کن این بسته‌ی منفی را با تمام قدرت به دره‌ای عمیق و تاریک پرتاب می‌کنی و رهایی‌ای را که با ناپدید شدن آن احساس می‌کنی، در خودت تجربه می‌کنی.